یکی از بزرگ ترین موانعی که بر سر راه پیری سالم در جامعه ما وجود دارد، باورهای فرهنگی نادرست است. بابک زمانی، رئیس انجمن متخصصان مغز و اعصاب ایران با بیان ان مطلب به همشهری می گوید: «یک گرفتاری بزرگ در جامعه ما این است که اطرافیان سالمندان مدام به آنها توصیه می کنند که استراحت کنند، خودشان را خسته نکنند و از استرس دور باشند، معلوم هم نیست این حرف های بی پایه و اساس از کجا وارد فرهنگ ما شده است.» او با تأکید بر اینکه این توصیه های سمی مهلک برای سلامت مغز هستند، عنوان می کند: «این باور که فرد مسن باید بازنشسته شود و در گوشه خانه بنشیند بزرگ ترین خیانت به اوست. بسیاری از سالمندان به ما می گویند: «مغز ما دیگر نمی کشد». اما باید پرسید چقدر از این احساس ناشی از ضعف واقعی مغز است و چقدر ریشه در افسردگی یا تلقین های اجتماعی دارد؟ وقتی فردی باور کند که دیگر توانایی ندارد، فعالیت های ذهنی و فیزیکی خود را متوقف می کند. این بی تحرکی به مرور زمان باعث تحلیل رفتن واقعی مغز و تسریع روند پیری می شود.» او با بیان اینکه افسردگی و انزوای اجتماعی دشمنان اصلی مغز فعال هستند و این باورهای غلط فرهنگی دقیقاً به همین 2 عامل دامن می زنند، تأکید می کند: «حدود 60 درصد توانایی های انسان تحت تأثیر ژنتیک و 40 درصد آن به عوامل اکتسابی و محیطی وابسته است. مغز دقیقاً مانند یک عضله عمل می کند، یعنی اگر از آن کار کشیده شود قوی تر و کارآمدتر می شود و اگر رها شود تحلیل می رود.»
کلید جوانی مغز
مطالعات چند راهکار ساده برای جوان نگهداشتن مغز پیشنهاد داده اند، ازجمله فعالیت بدنی منظم که خون رسانی به مغز را بهبود می بخشد. راهکار دیگر تغذیه سالم و توصیه سوم هم به چالش کشیدن مغز است، یعنی در هر سنی که قرار دارید کتاب بخوانید، یادگیری را رها نکنید، یک زبان جدید بیاموزید و از بازی های فکری و حل جدول هم دور نشوید. سالمندان نباید دچار انزوا شوند. به همین دلیل حفظ روابط اجتماعی به آنها تأکید می شود. بهتر است کار و فعالیت را هم رها نکنند. فعالیت های داوطلبانه، کار پاره وقت یا دنبال کردن علایق شخصی، مغز را سر پا نگه می دارد. نکته ای که زمانی هم آن را تأیید می کند این است: «مغز انسان تا آخرین لحظه زندگی قابلیت رشد، یادگیری و تطبیق را دارد و نباید فعالیتش متوقف شود.»
